Η ληστεία στη Φθιώτιδα
                     Φήμες και Αλήθειες για τη ληστεία
ληστές και βοσκοίΣτην Ελλάδα η ληστεία κατά την διάρκεια της Τουρκοκρατίας, είχε αναπτυχθεί σε μεγάλο βαθμό• κλέφτες κι αρματολοί, ανώνυμες και μη συμμορίες λυμαίνονταν την ύπαιθρο.
Η μεγάλη έκρηξη της Ληστείας συντελέσθηκε μετά την κορυφαία επανάσταση του 1821, όπου οι κάτοικοι, σαν συνέπεια του μακροχρόνιου αγώνα, έχασαν τα πάντα. Πεινασμένοι, ρακένδυτοι και περιφρονημένοι από την πολιτεία, περιφέρονταν στη χώρα προς αναζήτηση τροφής. .. Να πώς περιγράφει ο Δ. Αινιάν στο Βιβλίο του «Άπαντα» σελ. 151, όταν ευρισκόμενος στην Υπάτη διηγείται στο φίλο του Χαν, εξυμνώντας τα βότανα της περιοχής κι εξηγώντας του τα «περί της μαγείας των Γυναικών της Αλώπης (Υπάτης)» αναφερόμενος σχετικά με την κατάσταση της ληστείας στη Φθώτιδα: Η ληστεία στη Φθιώτιδα έχει βαθιές τις ρίζες …. Αλλά ο Λουκιανός μας φέρει και εις άλλην τινά παρατήρησιν, ότι επί της Οίτης δεν ήτο ασύνηθης κατ΄εκείνην τη εποχήν και η ληστεία. Συμμορία μικρά ληστών διήλθε την Οίτην πράξασα ό,τι και κατά την παρούσαν εποχήν συμβαίνει ενίοτε. Κάπως το έργο τούτο κατά τους αρχαίους χρόνους κατασταθή επιχώριον, διότι δεν εθεωρείτο αισχρόν, αλλά ως απόδειξις ανδρείας και τόλμης. Δυστυχώς ουδέ τώρα η ηθική και ο πολιτισμός δεν εξήλειψε το κακόν».
Η περίοδος μετά την απελευθέρωση της περιοχής, όπως έλεγαν οι γεροντότεροι, το νεοσύστατο ελληνικό Κράτος έκανε προσπάθεια από την μια μεριά να οργανώσει τα του οίκου του, από την άλλη προσπαθούσε να απαλλαγεί από την μάστιγα των ληστών και των διαφόρων άτακτων συμμοριών, που λυμαίνονταν και καταδυνάστευαν την περιοχή και κυρίως τους κατοίκους των παραμεθορίων περιοχών που πάλευαν με τη γη για να σταθούν στα πόδια τους.
Μαρτυρίες αυτών ανέφεραν, ότι η Ν. Γιαννιτσού και γενικά η περί της Όθρυος περιοχή, είχε πλούσιο παρελθόν με παράνομες συμμορίες και ληστές. που ρήμαζαν την περιοχή και κακομεταχειρίζονταν τους κατοίκους. Το ζήτημα της ληστείας απασχόλησε επί μεγάλο χρονικό διάστημα τα αποσπάσματα καταστολής, που συγκροτούνταν για τον σκοπό αυτό.
Η Ν. Γιαννιτσού όπως και ολόκληρη η μεθόριος περιοχή δεινοπαθούσε από τις επιδρομές των ληστών, αλλά και από τα γιουρούσια των άτακτων τουρκαλβανών. Ίσχυε πάντα ο άγραφος νόμος του ισχυρότερου, ο οποίος λειτουργούσε πάντα υπέρ των παρανόμων.
Έλεγαν μάλιστα ότι την περίοδο εκείνη, η ζωοκλοπή και γενικά η κλεψιά ήταν γνώρισμα (επιχώριον το αναφέρει ο Λουκιανός) του νεοέλληνα και κατάλοιπο της δύσκολης περιόδου κατά την διάρκεια της τουρκοκρατίας. Ως παραμεθόριος περιοχή, όπως ήταν τότε το φρύδι της Όθρυος, οι παράνομοι γνώστες των κρυφών και απόκρημνων διόδων, είχαν την ευκαιρία, όταν διώκονταν από την τουρκοκρατούμενη περιοχή Π. Γιαννιτσούς, για ποινικές ή πολιτικές παραβάσεις, εύκολα να μεταναστεύουν προς την σημερινή Ν. Γιαννιτσού. Το ίδιο εύκολο ήταν και για τους παραβάτες, κατοίκους της ελεύθερης περιοχής, όπως ήταν η περιοχή της Ν. Γιαννιτσούς, του Ασβέστη και του Δομοκού. Φρόντιζαν μάλιστα να αλλάζουν τα επώνυμα και τα ονόματά τους. Οπότε οι εκατέρωθεν αρχές -στο όνομα της «καλής γειτονίας»-παρόλο που προσπαθούσαν να συνεργασθούν πάνω στο ζήτημα της ληστείας και να έχουν κάποια ουσιώδη συνεργασία, πολλές φορές έκαναν τα στραβά μάτια ή δεν γνώριζαν ποιος ήταν ποιος.
Στα «Άπαντα» του Αινιάνα, σελίδα 161 κεφάλαιο «Ανταρσία των Φθιωτών ενάντια στα κυβερνητικά στρατεύματα», όταν στη μάχη έχασε το άλογό του και βλέποντας να καίγεται η Υπάτη από τα κυβερνητικά στρατεύματα και αφού διέκρινε ότι μεταξύ αυτών των σπιτιών ήταν και το δικό του,   αναγκάσθηκε να φύγει με άλλο άλογο, που παρήγγειλε από τον Δ. Κοντογιάννη (από τους σπουδαίους οπλαρχηγούς της περιοχής). Αναφέρει: «Κομισθέντος δε του ίππου επέβην επ’ αυτού, και συνοδευόμενος με τους περί εμέ απεμακρύνθην των λοιπών ανταρτών, και δια αποκέντρου οδού μετέβην εις τα Μεθόρια και εκείθεν αμέσως εις Δομοκόν, επικαλεσθείς την προστασίαν της εκεί Οθωμανικής αρχής».
Η διαμόρφωση του εδάφους της περιοχής και η εκτεταμένη σε μήκος οροσειρά που χωρίζει τη Στερεά από τη Θεσσαλία και που καλύπτεται από πυκνά δάση (δρυς, πουρνάρι, φιλίκι και λοιπή πυκνή βλάστηση) είναι τέτοια, που βοηθούσε τη διαφυγή και καθιστούσε την φύλαξη των συνόρων δύσκολη. Επί πλέον τα πρανή της οροσειράς αυτής τα αυλακώνουν μεγάλες και δύσβατες χαράδρες, που σχηματίζουν μεγάλα ρέματα, τα οποία καταλήγουν στην πεδιάδα του Σπερχειού.
Οι κάτοικοι της οροθετικής γραμμής, όπως είναι φυσικό, προσπαθούσαν να τα έχουν καλά με τους ληστές αλλά και με τα αποσπάσματα. αν και η κακομεταχείριση των κατοίκων της περιοχής ήταν το ίδιο σκληρή και απηνής και από τις δύο πλευρές.
Παροιμιώδης έχει μείνει η λαϊκή ρήση, την οποία ακόμη και επί των ημερών μας συχνά οι μεγαλύτεροι επαναλαμβάνουν «και του κλέφτη ψωμί και του χωροφύλακα χαμπέρι».
Οι παράνομοι ληστοσυμμορίτες που δρούσαν στα σύνορα της περιόδου εκείνης, ήταν πολλοί και τα περιστατικά κακομεταχείρισης των κατοίκων με δηώσεις των περιουσιών, απαγωγές και άγριες δολοφονίες, αμέτρητα.
Οι συμμορίες της γύρω περιοχής, δρούσαν πότε χωριστά και πότε όλοι μαζί. Καταπίεζαν και κακοποιούσαν τους κατοίκους της περιοχής για να τους προμηθεύουν τρόφιμα και να τους δίνουν πληροφορίες για τις κινήσεις των αποσπασμάτων.
Από την άλλη μεριά τα αποσπάσματα πίεζαν ή ξυλοκοπούσαν ή σκότωναν αναίτια πολλές φορές τους κατοίκους της περιοχής τρομοκρατώντας τους, για να μην προμηθεύουν στους παράνομους τρόφιμα.
Επί πλέον δε ζητούσαν επίμονα να φανερώσουν τις θέσεις των παρανόμων.
Οι κάτοικοι είχαν περιέλθει σε μια περίεργη και πολύ άσχημη κατάσταση και δεν ήξεραν τι να κάνουν.
Λεγόταν μάλιστα, πως πολλές φορές κάποιοι από τους κατοίκους εξέφραζαν παράπονα προς τους κλέφτες για τις απειλές, τους σκοτωμούς και τους ξυλοδαρμούς που διέπρατταν τα αποσπάσματα σε βάρος τους, για δική τους χάρη.
Οι κλέφτες εφήρμοζαν δική τους τακτική και ήταν αποφασισμένοι για όλα. Ένα τέτοιο περιστατικό, που μου έκανε εντύπωση, το παραθέτω όπως το θυμάμαι από διηγήσεις των μεγαλυτέρων.
Ένας συμπατριώτης μας έπεσε θύμα ληστείας. Αρνιόταν πεισματικά να δώσει τρόφιμα στη συμμορία ενός συμπατριώτη μας ληστή, διότι είχε αυστηρές συστάσεις από τον αποσπασματάρχη, ότι θα υφίστατο τις συνέπειες του νόμου σε περίπτωση ανυπακοής, αν τον προμήθευε με τρόφιμα.
Ο ληστής Α. Γ., παράτολμος όπως ήταν, όταν άκουσε το περιστατικό είπε στον παραπονούμενο πατριώτη μας :
«Κάλεσε σε δείπνο τον αξιωματικό του αποσπάσματος μαζί με όλους τους χωροφύλακές του και τα υπόλοιπα να τα αφήσεις επάνω μου».
Το περιστατικό κλείσθηκε και ενώ όλοι έτρωγαν και έπιναν και τραγουδούσαν στο σπίτι του απειλουμένου, όλως αιφνίδια, αφού είχε εξουδετερώσει από πριν τους έξω φρουρούς χωρίς να πάρει κανείς είδηση, όρμησε στο σπίτι ο ληστής προτάσσοντας τα όπλα του στον αποσπασματάρχη και περίπου του λέει τα εξής: «Τι είναι αυτά που λες και χαλάς αυτούς τους ανθρώπους, να μην μας δίνουν τρόφιμα από τα έχητά τους και σε μας…» . Δημιουργήθηκε κάποια σύγχυση, έκανε κάποια κίνηση αντίδρασης ο αξιωματικός και ο αρχιληστής τον προειδοποιεί λέγοντας: «…κάτσε κάτω ωρέ, είστε περικυκλωμένοι και το μόνο που ζητάω από σένα τώρα, να μου ετοιμάσεις εσύ δύο καρβέλια ψωμί, τυρί και ένα σφαχτό βιτούλι και να φύγουμε και να πάμε στο καλό και εσύ, άλλη φορά, μην κατατρέχεις αυτούς που δεν φταίνε σε τίποτα» .
Να πως περιγράφει , ο Γ. Δημητρίου με την γλαφυρή του πένα, τη ληστεία στην εισήγησή του που ανακοινώθηκε στις 31 Ιουλίου 2011, στη Γιαννιτσού.
1η Ημερίδα «Τοπικής Ιστορίας»
«Τίποτα άλλο δεν επικρίθηκε και τίποτα άλλο δεν λατρεύτηκε τόσο τον 19ο αιώνα, όσο η ληστεία. Επικρίθηκε από τους εκάστοτε κρατούντες, λατρεύτηκε από το Λαό. Αμέτρητα τα εγκλήματα που κατέγραψε η κρατική πένα, μετρημένα τα ευεργετήματα των ληστών που κατέγραψε η λαϊκή μούσα.
Ληστές, κακούργοι, δολοφόνοι, βασανιστές, εγκληματίες και τόσοι άλλοι χαρακτηρισμοί από τις επίσημες αρχές. Παλληκάρια, ήρωες, ανυπόταχτοι, ελεύθεροι, προστάτες, εκδικητές του άδικου και άλλα από το λαό. Κάπου στη μέση αυτής της αντίθεσης και πλιότερο προς τους λαϊκούς χαρακτηρισμούς, βρίσκεται η αλήθεια.
Θα μου πείτε: «ήρθες εδώ να μας πεις για ληστές;» Ναι, να πω για τους καταγόμενους από τη Γιαννιτσού ληστές και για ληστρικά γεγονότα που έχουν σχέση με την Γιαννιτσού, η οποία είχε την τύχη ή την ατυχία να αποτελεί ένα από τα σημεία από τα οποία περνούσαν καθημερινά ληστές και καταδιωκτικά αποσπάσματα.
Ήταν 1 Φλεβάρη 1855. Συμμορία οκτώ ληστών καταδιώκεται από στρατιωτικό απόσπασμα και επιχειρεί να περάσει στο τουρκικό από τη Γιαννιτσού. Για να σιγουρέψει τη διαφυγή της, απαγάγει έναν κάτοικο της Γιαννιτσούς και τη γυναίκα του που δούλευαν στο χωράφι τους κι αναγκάζει έτσι το απόσπασμα να σταματήσει την καταδίωξη. Δυστυχώς, στην αναφορά του Νομάρχη Φθιωτιδοφωκίδας προς το υπουργείο Εσωτερικών για το γεγονός, δεν αναγράφεται το όνομα του συγχωριανού σας.    
Αυτό θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως απλό περιστατικό, αφού συνέβαινε σχεδόν καθημερινά. Εδώ οι πρόγονοί σας, ήταν αναγκασμένοι να δίνουν «και στο ληστή ψωμί και στο χωροφύλακα χαμπέρι».
Αυτή η αναγκαιότητα όμως είχε και συνέπειες. Το να δώσει κάποιος τότε ψωμί στο ληστή, γινόταν αυτόματα ληστοτρόφος που σήμαινε σύλληψη, καταδίκη, φυλάκιση, εκτόπιση και φυσικά εγκατάλειψη της οικογένειας και της δουλειάς του. Το να μην δώσει ψωμί στο ληστή ή το να δώσει στο χωροφύλακα χαμπέρι, σήμαινε αυτόματα την εκδίκηση του ληστή, που σπάνια ήταν μικρότερη από τον θάνατο.
Και μην νομίσει κανένας ότι κάθονταν οι ληστές ή τα αποσπάσματα να ψάξουν ιδιαίτερα να βρουν τον έναν που έφταιγε. Την πλήρωνε όλο το χωριό. Κι ως απόδειξη αυτού, το γεγονός της «επίσκεψης» των ληστών στη Γιαννιτσού στις 17 Νοέμβρη 1855, όπου λήστεψαν ολόκληρο το χωριό κι εκδικήθηκαν τους εχθρούς τους.
Δεν θα κάνω ανάλυση στα αίτια που προκάλεσαν το φαινόμενο της ληστείας, αυτά ήταν πολλά και γενικά την μεγαλύτερη ευθύνη την φέρνει η πολιτεία. Όχι βέβαια ότι η κοινωνία δεν είχε ευθύνη. Είχε, γιατί η κοινωνία ήταν εκείνη που με τον τρόπο της «έσπρωχνε» τους νέους στη ληστεία. Το πιο απλό παράδειγμα είναι η απάντηση κάποιου πατέρα, για την απόρριψη υποψήφιου γαμπρού του, ότι «αυτός δεν μπορεί να κλέψει ούτε κότα! Σ’ αυτόν να δώσω του κουρίτσι μ’ να π’νάσει;»!!! Όταν η κοινωνία θεωρούσε την κλοπή προσόν, πώς να μην υπάρξουν ληστές;
Ή αν θέλετε ένα άλλο περιστατικό, όταν κάποιος πατέρας παρουσιάστηκε στο δικαστήριο, όπου ο γιός του δικαζόταν για κλοπή και υπερασπίστηκε την αθωότητά του με το επιχείρημα «αποκλείεται δικό μ’ παιδί να κλέψει το τσιουκάνι και να αφήσει τη γίδα»!!!
Ο ληστής, ο τυπικός ληστής, δεν ήταν αυτός που πέρασε στη λαϊκή μνήμη όπως τον παρουσίαζαν τα λαϊκά αναγνώσματα, δηλαδή ισχυρός και υπερήφανος. Ήταν νέος και φυγόδικος. Έφευγε από την κοινωνία με μοναδική μέριμνα να διατηρηθεί στη ζωή και μοναδικό σκοπό να επιστρέψει στην κοινωνία».
   Ιστορικές και Αρχειακές εγγραφές για τη ληστεία και τους ληστές
Ο Κασομούλης στο «Ημερολόγιό» του και στο κεφάλαιο «επώνυμοι ληστές», γράφει γι’αυτούς που κινήθηκαν και έδρασαν σε όλη την Φθιώτιδα και κυρίως στις περιοχές Σπερχειάδας, Μακρακώμης, Γιαννιτσούς, Λιανοκλαδιού:
Κατά την δεκαετία 1862-1870 είχε παρατηρηθεί έξαρση της ληστείας και ενώ πολλοί ληστές αφήνονταν ελεύθεροι, ήταν επικηρυγμένοι, γύρω στους 200 από τους πολύ γνωστούς. Μερικοί από τους σημαντικούς που έδρασαν στην περιοχή όλης της Φθιώτιδας και στις άλλες περιοχές ήταν: Καλαμάτας Αναστάσιος, πρώην αγωνιστής και αξιωματικός του τακτικού στρατού, ο οποίος εφονεύθηκε από σύντροφό του Αναστάσιο Γκουρμάτσο από τις Ράχες και ο οποίος φονεύθηκε από απόσπασμα κοντά στο Τσερνοβίτι το 1856. Άλλοι: Ακρίβος, Κουρέλης, Κουκουβίνος, Σκρουμπής, Κυριάκος Μπαλατσός, Ζάχος, Καραχάλιος, Σκαμαρόνης, Καραμιχαλέτσος, Χολέβας, Χοσιάδας, Ρουπακιάς,Μελισιόβας, Θεοχάρης, Γιαταγάνας, Τζαχίλας, Κουτουβάς, Κατζυράκης, Χαλμούκης, Ζιάκας, Καταραχιάς, Κακαράπης, Νταβέλης, Δεδούσης, Θανασούλας, Αρβανιτάκης, Ακρίδας, Βελούλιας, Γαλλής, Γκαβογιάννης, Δεδούσης, Θανασούλας, Καλτσάς, Καπνιάς, Χορταριάς, Κατσικώνας, Κόκκαλης, Κόκκινος, Κόρακας, Κούτρας, Λιανός, Μανώλης, Ματσούκας, Μουτάφης, Μπελούλιας, Μπλάνης, Μπούρχας, Παλαιοβράχας, Παλάσκας, Πάλλας, Πάτρας ή Μπάτρας, Πλατής, Ραγκούας, Σκαλτσάς, Σπαθιάς, Σπαθούλας, Σπανός, Καλαμπαλίκης(Καμάρας), Τερπίδης, Γιαγκούλας, κ. ά
Ο Κασομούλης, ήταν ένας από τους απηνείς διώκτες της ληστείας κατά τα πρώτα χρόνια της σύστασης του ελληνικού κράτους περί την οροθετική γραμμή. Από το «Ημερολόγιο» του επίσης σταχυολογούμε κάθε σχετικό του αμέσου ενδιαφέροντός μας για το χωριό μας σχετικά με τη ληστεία και τους ληστές στην Φθιώτιδα:
30 Απριλίου(1836)  Ημέρα Πέμπτη, Εν Λαμία.
……. Επισήμως ο Μαμούρης την αυτήν μας κοινοποίησεν, ότι ο Σέμκας2 τον έγραψε πως ο Σωτήρης Στράτου και Ζέρβας εκρύφθησαν εις το τουρκικόν κράτος, ο Χουσιάδας και Ροπακιάς με έως 100 επέρασαν από Ασπροπόταμον
Στη συνέχεια από τον ίδιον διαβάζουμε:
8 Μαρτίου-ημέρα Κυριακή (1836)
αναφέρει ……Την αυτήν συνελθόντες εις το Νομαρχείον και συσκεφθέντες περί Γενικού μέτρου της εξασφαλίσεως των επαρχιών της Στερεάς από τους ληστάς και στασιαστάς, έχοντες πληροφορίες από τον Γκαραγκούνην( εδώ πιθανολογείται ότι πρόκειται για τον Ε. ή Κ. Καραγκούνη από τη Γιαννιτσού) ότι οι λησταί διαβάντες τον Τύρναβον, Γιανσιούν άφησαν αβλαβείς τους στρατώνας και ότι από Πλατύστομον μετέβησαν εις Άγιον Ιωάννην….
11 Μαρτίου – ημέρα Τετάρτη 1836
Από Βαρμπόπι απαντήσαμεν την αυτήν εις τον Μαμούρην την αφιξίν μας εις Βαρμπόπι και να μας απαντήση περί ληστών ό,τι ηξεύρει την πορείαν του Γρίβα, καθώς και περί ανταρτών και ότι σκοπεύει να κάμει προς γνώσιν μας. Την αυτήν εγράψαμεν προς τον υπομοίραρχον Φωκίδος και Λοκρίδος τοποθετημένον εις Γιανσιούν ότι επειδή οι λησταί είναι ενδεχόμενον μη δεχόμενοι πόλεμον, να διαβούν από το μέρος εκείνο προς τα κάτω, να προσέξουν την διάβασίν των και να μας ειδοποιήσει με ό,τι τρόπον γνωρίζει ταχύτερα, να καταφθάσουμεν, ή εις βοήθειάν του εάν του ριχθούν, ή εις καταδίωξιν…….
12 Μαρτίου – ημέρα Πέμπτη (1836) σελ. 58
…..Ο συνταγματάρχης με τους λοιπούς 200 να διαμείνει εν Ασβέστι, ενεδρεύων και ως βοηθός.Ο Μαμούρης να ξεκινήση δια Παλαιοβράχα, Μαυρίλου και Κάψη.
Την αυτήν ο υπομοίραρχος Βασίλης από Γιανσιού μας απάντησιν ότι οι λησταί ωχειρόθηκαν εις Καροπούλες και να στείλωμεν ένα λόχο εκείθεν και ότι εις τους δύο στρατώνας μόνον 23 χωροφύλακες ευρίσκονται. Ο συνταγμ. Διώρισε να ετοιμάσουν δύο ημερών ψωμί να φέρουν μαζί των όλοι και διώρισε Ζορμπάν με 75 τον Κρεκούκην με 50, του Δυοβουνιώτου 25, του Γκέκα 50 σύνολο 200 οίτινες εξεκίνησαν το ιδίαν εσπέρας…..
17 Μαρτίου- ημέρα Τρίτη:( !836)
Εις το ίδιον εσώκλειστο γραμμάτιον δύο φυλάκων του Μεριντίνου οίτινες έγραφον ότι ο Σωτήρης Στράτου δεν εστάθη να ενωθεί με τους ληστάς, αλλά διωκόμενος από Κορκόντζηλον του διάβησεν από την γέφυραν του Μανόλη και ότι τες φαμίλιες του Σωτήρη και λοιπών πήγαν στο Μεσολόγγι. Την αυτήν περί τας 7 ώρας π.μ. ξεκινήσαμεν δια Γιανσιού, διορίσαντες με επίσημον τον Μεριντίνην να προσέχει εις εκείνα τα μέρη. Εφθάσαμεν περί τας 5 μ.μ. εις Γιανσιού ηύραμεν τον υπομοίραρχον Βασίλη1…… εις τον Στρατώνα και ετραβήξαμε δια τα Καλύβια. Οι Γιανσιώται όλοι τες φαμίλιες των τες είχαν διαβάσει εις το χωρίον Γιασνσιού (Π.Γιαννιτσού) να προφυλαχτούν υπό τη σκιάν των Τούρκων. Αυτού εις τα (Γιαννιτσώτικα) Καλύβια από τον Αναγνώστην επληροφορήθημεν,(πιθανόν εδώ να εννοεί τον Αναγνώστην Κουτσολέλον) ότι είναι 15 λησταί Γιανσιώται ομού με την συμμορίαν του Χοσιάδα και Χαμχούγια (εδώ πρόκειται για τον Βασίλη Αθανασίου επιθεωρητή επί της οροθετικής γραμμής χωροφυλακής ).
Φαίνεται πως την περίοδο εκείνη ήταν σύνηθες το φαινόμενο περί την οροθετική γραμμή, οι οικογένειες να κατοικούν στο τουρκικό και οι οικογενειάρχες με τα ποίμνια των να βρίσκονται στην ελεύθερη Ελλάδα. Τούτο αποδεικνύεται και από το έγγραφο των ΓΑΚ του φ 958 «Εθνικά Κτήματα» αριθμ. 619/582 Οκτώβριος 1836 του οικονομικού επιτρόπου της Φθιώτιδας προς την επί των Οικονομικών Βασιλική Γραμματεία με το ερώτημα, τι να κάνει για αυτούς που οι οικογένειες ζουν εκτός κράτους και οι οποίοι θέλουν να αγοράσουν κτήματα πληρώνοντας σε 10 δόσεις ή και άμεση πληρωμή. Συνέχεια από Κασομούλη:
18 Μαρτίου –Ημέρα Τετάρτη(1836)
Την αυγήν μετέβημεν εις Αρχάνι χωρίον. Εις το χωρίον (Καλύβια Γιανσιού ) συνέβησαν μερικαί καταχρήσεις από μερικούς στρατιώτας, δια τους οποίους συναθροίσας τους διοικητάς των λόχων τους επέπληξεν ο συνταγματάρχης δια την απροσεξίαν των, παραγγείλας αυτούς να λάβουν τα πλέον αυστηρότερα μέτρα κατά των τοιούτων στρατιωτών και ακόμη να πορεύουν όλοι ομού με τον λοχαγόν εις τον δρόμον. Την αυτήν εις Αρχάνι εσχεδιάσθη να αφήσωμεν τον Κ.Δυοβουνιώτην (έμεινε Τόλιος Τζεντζιλώνης, ο δε Δυοβουνιώτης ακολούθησε με ημάς ) δια την εξασφάλισιν αυτών των μερών με 50 στρατιώτας, τον δε Ζορμπάν λοχαγόν με 100 πλήρη να μεταβή προς Φτυλιόν και πέριξ να καταδιώξη τους τρυπολόγους εκείνους ληστάς, οίτινες βασανίζουν τους πολίτας………Διευθυνθείς ο Φ. Ζορμπάς δια το ανατολικόν μέρος Λαμίας έλαβε οδηγίας περί συντηρήσεως της ησυχίας και ευταξίας των στρατιωτών. Ο δε Τόλιος(Τζεντζιλωνης) έλαβε οδηγίας να ενεδρεύση εις τους μύλους Γιανσιούς και των πέριξ υπόπτων μερών  
20Μαρτιου – ημέρα Παρασκευή (1836
Επισκέφθημεν τον αντιστράτηγον Πίζαν με τον οποίον εξηγήθημεν το ηθικόν των υπηκόων. Εκείθεν μετέβημεν εις τον νομάρχην και του αναγγείλαμεν, ότι καμμίαν δεν είδαμεν εις την εκστρατίαν από τους Πατριτζακιώτας και ότι να λάβη, όσα μέτρα δύναται περί της ηθικής καταστάσεως των Γιαντσιωτών, οίτινες τας οικογενείας των έχουν εις το χωρίον Γιανσιού με τους Τούρκους, οι δε διαμένουν εις τα Καλύβια.
Να λάβη όσα μέτρα αυστηρά δύναται ακολούθως δια το υγειονομείον, καθώς και δια όσους διαπραγματεύονται και έχουν συμφέροντα με τους Τούρκους και κατοικούν εντός του κράτους ¨ρητώς δε περί του Νάκου Ρεντινιώτη και Γκαραγκούνη¨, οίτινες καθημερινώς έχουν προσωπικάς ανταποκρίσεις με τους Οθωμανούς και καταπατούν το υγειονομείον4 (Καραντίνα Νοσοκομείο Γιαννιτσούς για πρόληψη λοιμωδών Νόσων;)¨
21 Μαρτίου –ημέρα Σαββάτο(1836)
Μας ειδοποίησεν ο Τζεντζιλώνης, ότι δεν έτυχε ληστάς εις το μέρος της Γιανσιούς, αλλά λημέρια παλιά ηύρεν και μερικά ηδίσματα των ληστών κρυμμένα. Επήγα εις επίσκεψιν ιδιαιτέραν του στρατηγού Πίζα, όστις μας έκαμε παρατηρήσεις, ότι του στρατεύματος η παρουσία είναι αναγκαία ενταύθα εις αυτά τα μέρη.
Βρισκόμαστε στα μέσα της δεκαετίας 1840. Έχουν ήδη περάσει 15 σχεδόν χρόνια από τη σύσταση του ελληνικού κράτους και μόλις 7 από την ίδρυση της χωροφυλακής 1833. Η ληστεία στη χώρα παίρνει εκρηκτικές διαστάσεις. Οι περί την μεθόριο κάτοικοι είναι σε απόγνωση. Τότε είναι που   στη χωροφυλακή δημιουργείται το Μεταβατικό σώμα Στερεάς και Ευβοίας με διοικητή τον ταγματάρχη Δημήτριο Τζήνο και το επί του Μεταβατικού Αιτωλοακαρνανίας διοικητή τον κ. Ν. Φιλάρετον.
Από την έρευνα στα Γενικά Αρχεία του κράτους, «Οθωνικά Αρχεία της επί των Εσωτερικών ελληνικής Επικράτειας», φάκελος 148. Τα Γ.Α.Κ (έγγραφα) από 001 έως 148, τα περισσότερα από αυτά, είναι ομαδικές επιστολές των κατοίκων των χωριών της Φθιώτιδας, της Λοκρίδας, της Βοιωτίας και της Ευρυτανίας για τον επιτυχή διορισμό του διοικητή της χωροφυλακής ταγματάρχη Δημητρίου Τζήνου. Από τις επιστολές και το ύφος των επιστολών των χωρικών, που τις υπογράφουν όλοι οι κάτοικοι των χωριών, προκύπτει ότι το μεταβατικό έφερε κάποια απτά αποτελέσματα στην καταστολή της ληστείας.
Δημοσιεύουμε κατ΄ αρχάς την ημερήσια διαταγή του Αρχηγείου Χωροφυλακής Αριθμός Φ 148/ Γ.Α.Κ 002 η οποία έχει ως εξής:
Αριθ. 7000 Ημερήσια διαταγή
                                     Από
                       Αρχηγείο Χωροφυλακής
                                   Προς
Απάσας τας Μοιραρχίας τον Διοικητήν του Μεταβατικού Στερεάς και Ευβοίας Κύριον Δ Τζήνον και τον επί του Μεταβατικού Αιτωλοακαρνανίας κ. Ν. Φιλάρετον.
Στην αρχή αναφέρεται σε μια σειρά από χωριά που έστειλαν επιστολές, μεταξύ δε άλλων αναφέρει:… αναφορών των .προς την Α¨ Μεγαλειότητα …….ευλογούν το όνομα της Μεγαλειότητος δια τα συνετά και κατάλληλα μέτρα, άτινα έλαβε προς εξόντωσιν της μαστισάσης της κοινωνίας ληστείας, διορίσασα διοικητήν του κατά την Στερεάν Εύβοιαν Μεταβατικόν τον ταγματάρχην της χωροφυλακής κύριον Δ¨ Τζήνον, του οποίου ο διορισμός έφερε τάχιστα τα πλέον ευάρεστα αποτελέσματα εξαλειφθείσης της ληστείας και επανελθούσης της ησυχίας, και ικετεύουν   άπαντες την Α¨ Μεγαλειότητα να μην ενδώσει η Κυβέρνησίς της εις εισηγήσεις εχθρών της τάξεως και ησυχίας και αυτού ακόμη του κράτους και του θρόνου και παρεκκλίνει η Κυβέρνησις του από το όποιον εχάραξε άπαξ δρόμον ακυρώση της Μεταβατικής υπηρεσίας τον ταγματάρχην Κύριον Τζήνον, διότι δεν μένει η παραμικρά αμφιβολία, ότι θέλουν επανέλθει πάλιν εις την προτέραν δυστυχή κατάσταση, ήτις θέλει επαναφέρει την ερήμωσιν των χωρίων και αυτού ακόμη του Κράτους, αλλά απεναντίας να διατηρήση αυτόν και πολύ εισέτι καιρόν.
Το Γ.Α.Κ 143 του ιδίου παραπάνω φακέλου, είναι επιστολή που στάλθηκε στις 14 Απριλίου 1849 και έχει 103 υπογραφές πολιτών του χωριού της Γιαννιτσούς.
Η Επιστολή έχει ως εξής:
Εν Γιαννιτζού Μακρακώμης                   Μεγαλειότατε
Καταμαστιζόμενοι εξ έτη αδιακόπως υπό των απάνθρωπων ληστρικών κακώσεων μιας συστηματικής ληστρικής συμμορίας και της συστοιχούσης αυθαιρεσίας και παρανομίας, επικαλούμεθα την εξ ύψους εν τω μέσω αυτών των δεινών καθ ήν στιγμήν καθότι ηναγκάσθημεν να εγκαταλείψουμε και αυτή την γήν της γεννήσεως μας έφθασε η επικαλούμενη ήτο αυτό το μεταβατικό μέτρον το οποίο η Σεβαστή Κυβέρνηση έλαβε με το οποίο οι διώξεις συνεπούς ευμεθόδου φρονήσεως του   κατήγαγεν την ισχύν του Νόμου ησύχως και αζημίως, όλως εις τα όρη και τα δασικά θηρία ζώντας ληστάς, επανέφερε άνευ της παραμικράς παρεμπόδισης και νοχλήσεως των πολιτών την κοινήν ησυχίαν, εδάμασε ηθικώς και την αισχροκέρδιαν, αυθαιρεσίαν και παρανομίαν, ώστε οι φιλήσυχοι και φιλότιμποι πιστοί υπήκοοί σου, μετέρχοντες εις το έργον τους ελευθέρως, εργαζόμενοι εις τας εξοχάς ημέραν και νύκτα και επαναπαυόμενοι εις την άγρυπνον αυτστηράν επαγρύπνησιν, που δια μόνην την Γενικήν ησυχίαν ακέραιοι και αμερόληπτως εργαζομένου μεταβατικού Σώματος, οδοιπορούν διέρχοντες (μια δυσανάγνωστη λέξη) αφόβως από τας φονικάς και ληστρικάς ενέδρας .
Μεγαλειότατε ! Η μόνη επιθυμία ημών των φιλήσυχων και φιλοτίμων πιστών υπηκόων σου είναι η ισχύς του Νόμου και η Γενική ησυχία, αυτά τα δεδομένα φέρουσι παν κοινόν αγαθόν και πολλαπλασιάζουσι το ιδιωτικόν και δημόσιον πλούτον. Εκ μόνου του Ηθικού τούτου ευεργητήματος οδηγούμενοι και από αίσθημα φιλησυχίας κινούμενοι κηρύτουμε   ελευθέρως (δυσανάγνωστη λέξη) ευγνωμοσύνης ως λέγομεν (δυσανάγνωστη λέξη)            
Ως πληροφορούμεθα διάταξιν κατάργησης του μεταβατικού τούτον αυτοί μεν θεωρούντες την ριζικήν καταστροφήν της ολεθρίαν (δυσανάγνωστη λέξη) της αυθαιρεσίας, παρανομίας και αισχροκερδίας των δημοσιευοντας ασύστολες δια των εφημερίδων ψευδείς συκοφαντίες και κατηγορίες. Ημείς δε έχοντες μόνον μέσον ευημερίας την Ισχύν του Νόμου και την οικιακήν ησυχίαν, ζητούμεν την διαρκώς και πολυχρονίως εξακολούθηση του υπό του ταγματάρχου κυρίου Δημητρίου Τζίνου διοικούμενον μεταβατικού σώματος, του οποίου η απομάκρυνσις μας έθεσε εις απελπισίαν στενάζοντες κεκλιμμένον τον αυχένα ως με πικράν δάκρυα υποφέρομεν το ωχ ! ωχ! καθόσον εις το μικρόν διάστημα της απουσίας του ήρχισαν γενικώς διάφοροι φόνοι, ληστείες, παρανομίες και αυθαιρεσίες εις διάφορους τόπους.
Μεγαλειότατε! Εις την πατρικήν πρόνοιαν της υμετέρας Μεγαλειότητος αφοσιούμενοι ως καταφιλούντες τους πόδας (δυσανάγνωστη λέξη) Θρόνου σου παρακαλούμε θερμώς, ίνα η υμετέρα Μεγαλειότης εισακούσει τας ταπεινάς ικεσίας ημών των φιλησύχων και φιλονόμων πιστών (δυσανάγνωστη λέξη)    
Ως πρώτον σκοπόν δεχθεί ευμενώς την καταπιεζόμενη αδύνατον φωνή   επαφιέμεθα της υμετέρας Μεγαλειότητας, Σεβαστέ Βασιλεύ, ευπειθέστατοι ως πιστοί υπήκοοι κάτοικοι του χωρίου Γιαννιτζούς.
28483
Στο Κάτω αριστερό μέρος το έγγραφο Χαρακτηρίζεται
Γιαννιτσούς χωρικοί
Υπέρ του Ταγμ. Τσήνου
5/17
Ακολουθούν όσες μπόρεσα να διαβάσω και να αποτυπώσω σωστά.
Δ.Κίντζου, Κ.Καραγιαννίδης, Κώστας Καραμπέτζας, Ιωάννης Καραμπέτζας, Γιώργος Παπαθανασίου, Δημήτης Τούντας, Φωτάκης, Ιωάννης Καραγιάννης, Μήτρος Αναγνώστου, Αναγνώστου(δυσανάγνωστο όνομα), Καραντώνης(δυσανάγνωστο όνομα), Δημήτριος Κουλούρης, Ιωάννης Κυρίτζης, Γιάννος Κουκούμης, Ιωάννης Κ. Μαργαρίτης, Κώστας(δυσανάγνωστο όνομα), (δυσανάγνωστο ονοματεπώνυμο) , Γιώργος Γκούβρας, (δυσανάγνωστο όνοματεπώνυμο) , Καραμητράς(δυσανάγνωστο όνομα), Ιω. Χατζής, Νίκος Σακελλαρίου, Γιώργος Σακελλαρίου, Δημήτριος Φουσέκας, Αλέξης Τζώμου, Δημήτης Λιτοσελίτης, Ιωάννης Πριμέτης, (δυσανάγνωστο όνοματεπώνυμο), Ρίζο Ντουζγου, Τελόνης, Ζάχος Κουτζολέλος, Δημήτριος Μπλίτας, Ιωάννης Κουκούμης, Κ. Κουμπάρος, Δημήτρης Αναστασίου, Γιώργος δυσανάγνωστο επώνυμο), (δυσανάγνωστο όνοματεπωνυμο), (δυσανάγνωστο ονοματεπώνυμο), Γιώργος Φωτάκης, Κουτρουμπής, Αθανασιος Καραγιάννης, Δημήτριος Σουλτάτος, (δυσανάγνωστο ονοματεπώνυμο), (δυσανάγνωστο όνομα) Γεωργίου, Δημήτρης,δυσανάγνωστο ονοματεπώνυμο), (δυσανάγνωστο όνοματεπωνυμο) Γ. Ζογλοπίτας, Ιωάννης Τριαντάφυλλος, (δυσανάγνωστο ονοματεπώνυμο) Δημήτριος Τζιρόνης, Ιωάννης Γκούβρας, (δυσανάγνωστο όνοματεπώνυμο), (δυσανάγνωστο όνοματεπώνυμο), (δυσανάγνωστο όνομα Ζωβοήλης), Νικ. Αργύρης, ((δυσανάγνωστο όνομα)Τζακτάνης), Δημήτριος Χατζής, (δυσανάγνωστο ονοματεπώνυμο), Γιώργος Μακαλόνης, Ιω. Ντρούκας, Γιώργος Νικολάου, Κώστας Καλτζας, (δυσανάγνωστο ονοματεπώνυμο), Κώστας Σπαής, Ζάχος(δυσανάγνωστο επώνυμο ), Ιωάννης. Μπακαλόνης, Κώστας Ποταμιάς, (δυσανάγνωστο ονοματεπώνυμο) Ιωάννης Ριζοκώστας, Στάθης Δημόπουλος, Γιάννης Καραντόνις, Δημήτριος (δυσανάγνωστο επώνυμο). (δυσανάγνωστο ονοματεπώνυμο) Ιω. Βλάχος, Κώστας Τούντας, Κώστας Κουτζολέλος, Ταξιάρχης Αλεξογιάννης, (δυσανάγνωστο ονοματεπώνυμο), Αθανάσιος Χούχος, (δυσανάγνωστο ονοματεπώνυμο), (δυσανάγνωστο ονοματεπώνυμο) Κώστας Τρίγκος, Γιώργος Τζιάκας, Κώστα Μπαϊζάνη, Γιώργο Καρκάνη, Μίτρος Καραγκούνης, Ιω Γεμενής, Ιω,Σκαμαντζάρης Ιω Μανιότης, Δημήτριος Μαργαρίτης, Βασίλης(δυσανάγνωστο επώνυμο), Αναγνώστης Μαγκούρας, Κώστας Χούχος, Κώστας Καραχάλιος, Δημήτριος Γκολίνας, Δ. Νίκας, Κώστας Νίκας, Κώστας Βαγγελλόπουλος, Αθανάσιος Ντρούκας, Κώστας Ντρούκας,
               Επικυρούται το γνήσιον των υπογραφών
                 Γιαννιτζού την 14 Απριλίου 1849
                 Ο Πάρεδρος του Χωριού
                 Ιωάννης Μπαλογιάννης ή Καλπογιάννης
Στη συνέχεια ακολουθεί το Γ.Α.Κ 001, που είναι μια πολυσέλιδη επιστολή του δήμου Σπερχειάδας γραμμένη στο πιο πάνω ύφος και φέρει τις υπογραφές πάρα πολλών κατοίκων χωριών του δήμου, που υπάγονταν τότε σε αυτόν.
Το ίδιο συμβαίνει και στο Γ.Α.Κ 047/ 25 Ιουνίου 1849, που είναι επιστολή των πολιτών του χωριού Λιανοκλαδίου του δήμου Μακρακώμης (εποχή κατά την οποία ο δήμος παραχελωϊτών  είχε συγχωνευθεί στο δήμο Μακρακώμης)   και φέρει   145 υπογραφές του χωριού.
Καθώς επίσης και στο Γ.Α.Κ 55/ 3 Ιουνίου 1849, επιστολή του χωριού Δερβέν Καρυάς και φέρει την υπογραφή 23 δημοτών του χωριού, του δήμου Μακρακώμης.
Το Γ.Α.Κ 093/25 Μαΐου 1849 αφορά το χωριό Γραμμένη Ράχη του δήμου Μακρακώμης και έχει 118 υπογραφές πολιτών του χωριού.
Από τις ενέργειες αυτές δεν θα μπορούσε να λείψει και το δικό μας χωριό. Η Γιαννιτσού, λόγω της θέσεώς της υπέφερε από τη ληστεία, όπως γράφεται και πιο πάνω και είχε άμεση και οδυνηρή επίπτωση στη ζωή των κατοίκων.
1-2-1858 η εφημερίδα «Φάρος της Όθρυος» στο φύλλο 93 γράφει:
Αλλ΄ο Αρχιληστής ούτος Κουλούρης μεθ΄ ενός συντρόφου του, κατέφυγον εντός του Ελληνικού Κράτους ίνα αποκρυβώσιν παρά την Γιαννιτζούν εις ποιμνιοστάσιον του Καραγκούνη. Ο Αξιότιμος όμως Δήμαρχος Μακρακώμης Κύριος Γεώργιος Τζουκαλάς, πνέων εκδίκησιν κατά του ειρημένου κακούργου, διότι πολλάς είχε πράξει άλλοτε ληστοπραξίας εις τον Δήμον αυτού, και πληροφορηθείς παρά τινων συνδημοτών αυτού, αμέσως συλλέξας τους συνδημότας αυτού ενόπλους και ειδοποιήσας και τον γεναίον υπολοχαγόν Λιακόπουλον αποσπασματάρχην του μεταβατικού, έσπευσαν μετ΄αυτών και συνέλλαβον τον ειρημένον αρχιληστήν Βασίλειον Κουλούρη μετά του συντρόφου του Δημητρίου…..
Το πόσο μεγάλος και διακαής ήταν ο πόθος των κατοίκων, για την απαλλαγή από την ληστρική μάστιγα της ληστείας και των ληστών, αξίζει να αναφερθούμε στο παραπάνω γεγονός , όπου οι κάτοικοι της Γιαννιτσούς πρωτοστάτησαν στον ξεσηκωμό του Δημάρχου Μακρακώμης και των κατοίκων των γύρω χωριών για τη σύλληψη του παραπάνω αναφερομένου ληστή, αναγκάζοντας έτσι την πολιτεία να απονείμει δημόσιο έπαινο προς τον δήμαρχο και τους πολίτες για τη συμμετοχή τους στη σύλληψη του αρχιληστή Κουλούρη
5-4-1858 Η εφημερίδα «Φάρος της Όρθρυος» και το ΓΑΚ του φ 104 παραθέτουμε τον έπαινο του Όθωνα. .
Όθων κτλ
Επί τη προτάσει του υμετέρου επί των εσωτερικών υπουργού εγκρίνομεν ίνα εκφρασθεί ο βασιλικός έπαινος προς τους εξής υπαλλήλους και πολίτας: Γεώργιον Τζουκαλά δήμαρχο Μακρακώμης, Επαμεινώνδα Σταυρόπουλο υφοδηγόν, Δημήτριο Τσιμίδη, πρόεδρο του δημοτικού συμβουλίου Μακρακώμης και τους κατοίκους Πλατυστόμου, Κώσταν Καρυαμπάν (καταγωγήςΓιαννιτσού), Απόστολον Μπίκον (Γιανιτσού), Δημήτιον Φλώρον και Δημήτριον Γεωργίου (Γιαννιτσού), τον ειδικόν πάρεδρον του χωρίου τούτου Ιωάννην Γεραγάν ( Γιαννιτσού), τους Κατοίκους Γιαννιτζούς Κωνσταντίνον Βαρβατάλην (δεν αποκελείεται να είναι Βαρβατσέλην ή Βαρβάτος), Αθανάσιον Σιόκην, τον ειδικόν πάρεδρον του χωρίου τούτου, Γεώργιον Σακελλαρίου, τον ειδικόν πάρεδρον του χωρίου Ασβέστου Γεώργιον Τσούμαν και τον ειδικόν πάρεδρον του χωρίου Αρχανίου Γεώργιον Νερολήν, ως μετά ζήλου και προθυμίας προπαρασκευάσαντας και κατορθώσαντας την σύλληψιν των ληστών Βασιλείου Κουλούρη, Δημητρίου Κατσίμπα και την προσέλευση του Δημ. Καρβέλη.
2-9-1861 Η εφημερίδα «Φάρος Της Όθρυος» αριθμός φύλλου 277 μεταξύ άλλων   αναφέρει για τα γεγονότα περί την κορυφογραμμή:
…….Οι τρεις αρχιλησταί Σέμος, Ξύστρας και Μουχταράκος, ως πληροφορούμεθα, πότε μεν ενούνται και γίγνονται εν σώμα απλό 36-40, πότε δε διαιρούνται εις ιδιαιτέρας συμμορίας. Συνήθως αι ειρημέναι συμμορίαι διατηρούνται από τον υποδερβέναγα Γιαπούπαγα και το Σταθμάρχην Γιαννιτζούς (παλια Γιαννιτσού) Αλιούσταγα, από Καϊτζαν έως Ρενδίναν, καθώς και η συμμορία του Νταλίπη διατηρείται παρ’ άλλων Σταθμαρχών εις τα μέρη του Αλμυρού. Πως είναι λοιπόν δυνατόν να εξαληφθή η ληστεία, όταν αυτοί οι επιτετραμμένοι την δημόσιον ασφάλειαν, τους διατηρούν……
1-9-1878 Η εφημερίδα «Ευνομία» αριθμός φύλλου 67 αναφέρει:
Οι εις Γιαννιτσού ευρισκόμενοι φυγόδικοι και τινές των ελευθερωτών της δυστυχούς Θεσσαλίας, ελήστεψαν τους ζωέμπορους Ευαγγελήν Τράντον και Γεώργιον Ανεστόπουλον αφαιρέσαντες παρά του πρώτου 25 ημιόνους και παρά του δευτέρου 400 κριούς. Τη επιμονή των ιδιοκτημόνων συνήνεσαν ούτοι να ανταλλάξουν τους μεν ημιόνους με 90 λίραςκαι δυο ημιόνους τους δε κριούς με δραχμάς 200 και τριάντα κριούς, οικτρά τη αληθεία η κατάστασις ημών. Αλλ’ η Κυβέρνησις φροντίζουσα μάλλον περί της πλειοψηφίας εν τη Βουλή αδιαφορεί ολως εις τας απαιτήσεις ημών, ότι πρέπει να ενισχυθούν οι παρά τα όρια σταθμοί, αν όχι προς γενικότερον τινά σκοπόν, τουλάχιστον προς εκφοβισμόν των κακοποιών στοιχείων και περιορισμόν αυτών.
Ο Δ. Κοτσουλέλος από Ασβέστη, στο βιβλίο του «Ρούμελη Πατρίδα μου» στη σελίδα 44 Γράφει:
Ο Ιωάννης Κωλέτης κατά τα τρία χρόνια που κυβέρνησε τη χώρα (1844-1847), εφαρμόζοντας ελαστική πολιτική και παρέχοντας την ευκαιρία στους ληστές να προσαρμοσθούν και να συσσωματωθούν με τις υγιείς κοινωνικές τάξεις, πέτυχε σημαντική ύφεση της ληστείας. Ύστερα από το θάνατό του, όμως, διογκώθηκε και πάλι και έγιναν τραγικά εγκλήματα, που κλόνισαν την έννοια του Κράτους. Κατά την περίοδο του Όθωνα υπογράφτηκε σύμφωνο τη 8/20 Απριλίου 1856 Ελλάδας και Τουρκίας που επέτρεπε στα στρατιωτικά αποσπάσματα να καταδιώκουν και μέσα στα όρια των δυο κρατών, μέχρι ορισμένη απόσταση… . Υποχώρησε αισθητά το 1920 και ξεριζώθηκε οριστικά το 1928 με την τελευταία Κυβέρνηση Ελευθερίου Βενιζέλου
Ο Γιώργος Χ. Καραγκούνης στο βιβλίο του «Ασβέστης» γράφει σχετικά με τους ληστές: Μερικοί κλέφτες, οι οποίοι έδρασαν στην περιοχή και ενθυμούνται οι γεροντότεροι ήταν: Ο Καραθανάσης, ο Παρούσης, ο Καρανίκας, ο Γεωργαλής, ο Γουκοκώστας, ο Καραχάλιος, ο Μπαλατσός, ο Αρκουμάνης, ο Λύγκος, ο Νταβής, που σκοτώθηκε στη θέση που είναι σήμερα το πηγάδι Νταβής στον Ασβέστη,….. Ο Μανσώλας, ο Κουκοβίνος, ο Μπελέχας, ο Αγραφιώτης, ο Χαμχούγιας κ.ά
Ο Γ Κολιόπουλος στο βιβλίο του «Ληστές», στη σελίδα 194 αναφέρεται σε γεγονότα και καταστάσεις, που ανάγκαζαν τους νέους σε ληστείες• γράφει: Σε μια τέτοια κοινωνία, παρά την έλλειψη κινητικότητας που την χαρακτηρίζει και το γεγονός ο αγρότης είναι δεμένος με τη γή, υπάρχει πάντα ένα «πληθυσμιακό πλεόνασμα», ιδιαίτερα σε άγονες ορεινές περιοχές και σε περιοχές όπου κυριαρχεί η κτηνοτροφία. Πολλοί νέοι κυρίως πριν οι οικογενειακές υποχρεώσεις δαμάσουν τη ροπή για φυγή από την καταθλιπτική πραγματικότητα, καθώς και όσοι δεν ήταν πλήρως «ενταγμένοι», όπως στρατιώτες ή πρώην στρατιώτες, οδηγούνταν προς την ληστεία, με σχετική ευκολία…. Άλλοι επιδόθηκαν στη ληστεία κατά την διάρκεια ή εξαιτίας των διαφόρων εξεγέρσεων και επαναστάσεων.
Ενώ στη σελίδα 285 του ίδιου βιβλίο, ο ίδιος, μεταξύ άλλων επιστολών δημοσιεύει και την επιστολή του λήσταρχου Μπελέχα, ένας από τους πιο αδίστακτους ληστές της περιόδου εκείνης, ο οποίος σκότωσε δύο νέα παιδιά από τον Ασβέστη, διότι τα υποψιάστηκε ότι τον κατέδωσαν.
.Του λήσταρχου Αλέξη Μπελέχα.
Προς τους κατοίκους Ασβέστη (Παληασβέστη) Φθιώτιδας (1872).
Κερατάδες Πολυζαίοι να έλθετε να πάρετε το κρέας, και σεις κερατάδες του χωριού όλοι να φκιάσητε χίλιαις λίραις και αν δεν τις φκιάσητε να πάτε να γίνητε Εβραίοι εις το Σαλονίκι, διότι μας έχητε τα αδέλφεια σκοτωμένα, καρατάδες όλους θα σας σφάξουμεν άλλο δεν σας γράφομεν και να φροντίσητε με οκτώ ημέρες περάσουν και θα πάθητε ότι έπεθαν τούτοι.
                       Ο φονιάς χαζιλής Αλεξ. Μπελέχας
Ο Μπελέχας όπως θα δούμε και πιο κάτω κατάγεται από τη Δομνίστα Ευρυτανίας του Δήμου Καλλιδρομιτών και στις 19/9/1870 αποκηρύσσεται με 1000 δραχμές για σύλληψη και 500 για κατάδειξη.
Από τα Γενικά Αρχεία του Κράτους (Γ.Α. Κ), συλλογής Βακάλογλου Φ Κ 24α και 24β. έχουμε πληθώρα εγγράφων με ονομαστικές καταστάσεις ληστών, που μας δίδουν διάφορες και σημαντικές πληροφορίες, όπως: την καταγωγή τους, τη δράση τους, σε ποια περιοχή έδρασαν ή δρούσαν τότε, σε ποια συμμορία συμμετείχαν, τινός λήσταρχου οπαδός ήταν και τι επικινδυνότητας ήταν. Υπάρχουν τρεις χαρακτηρισμοί: (Α) πολύ επικίνδυνος , (Β) μεσαίος , και (Γ) λιγότερο.
Επίσης αναγράφονται τα χρηματικά ποσά που επικηρύχθηκαν, πού και πότε συνελήφθησαν ή προσήλθαν ή σκοτώθηκαν.
Αναλυτικότερα τα ΓΑΚ έγγραφα- κατάλογοι, είναι καταχωρημένα κατ΄ αύξοντα αριθμό :
Επικεφαλίδες των καταλόγων από τα Γ.Α.Κ
Α/α 665: Πίναξ Εμφαίνων τους από του μηνός Δεκεμβρίου 1855 και εφεξής κατά μήνα προερχομένους φονευθέντας και συλλαμβανομένους ληστάς. (στατιστικώς)
Α/α 666: Κατάλογος των από του μηνός Δεκεμβρίου 1855 μέχρι τέλους 1858 συλληφθέντων και προσελθόντων λησταρχών.
Α/α 667: Κατάλογος των από του μηνός Δεκεμβρίου 1855 μέχρι τέλους Νοεμβρίου 1858 συλληφθέντων και προσελθόντων λησταρχών.
Α/α 668:. Μεταβατικό Βοιωτίας. Πίναξ των από 1ης Ιανουαρίου έως τέλους Δεκεμβρίου 1856 ληστρικών πράξεων και συγκρούσεων των στρατιωτικών αποσπασμάτων μετά ληστρικών συμμοριών και περί αποτελέσματος αυτών.
Α/α 669: Βασιλικό Σώμα Χωροφυλακής, -Ο Μοίραρχος Βοιωτίας-, Ονομαστικός Κατάλογος όλων των υπαρχόντων ληστών κατά συμμορίας.
Α/α 670: Κατάλογος των επιδοθέντων εις τον ληστρικόν βίον μετά την ……
Οκτωβρίου 1862 κατά των Νομών Αττικής και Βοιωτίας (των φονευθέντων, συλληφθέντων και προσελθόντων)
Α/α 671: Κατάστασις των επιδοθέντων εσχάτως εις τον ληστρικόν βίον. Θήβα 24 Ιουλίου 1863.
Α/α 672:Ονομαστικός Κατάλογος των κατά Νομούς Αττικής και Βοιωτίας. Φθιώτιδος και Φωκίδος, Αργολίδος και Κορινθίας ληστών και προσηρτημένος εις την υπό αριθμόν 5 Εγκύκλιο του υπουργείου Εσωτερικών
Α/α 673: Ονομαστικός Κατάλογος των εν τω Νομώ Φθιωτιδοφωκίδος ληστών.
Α/α 674: Νομαρχία Φθιώτιδος. Πίναξ των εν Τουρκία και Ελλάδι εξοντωθέντων ληστών από της ανάθεσης της καταδιώξεως υπό του αντιστρατήγου της Τουρκίας Μεχμέτ Αλή Πασάν ήτοι από Ιουλίου μηνός 1873 μέχρι Δεμβρίου 1874
Α/α 675: Νομός Αττικής και Βοιωτίας
Α/α 676: Κύριε Μοίραρχε.( αναφέρει συμμορίες με αριθμό μελών περί την μεθόριον)
Α/α 677: Κατάλογος των υπαρχόντων ληστών παρά την οροθετική Γραμμή
Α/α 678: Ληστές βλαχοποιμένες και επιζώντες
Α/α 689: Ονομαστικός και αλφαβητικός κατάλογος των αποκεκηρυγμένων ληστών και εις Στερεάν.
Α/α 690: Τινές εν τω συνημμένω καταλόγω εισίν εγχώριοι.
Α/α 691: Κατάλογοι μη αποκεκηρυγμένων ληστών 1877
Α/α 692: Ονομαστικός κατάλογος των ληστοβιούντων ληστών 1867-1871
Α/α 693: Κατάλογος των υπαρχόντων ληστών 1871
Α/α 694: Κατάλογος ληστών 1875-1874
Α/α 695: Χειρόγραφος ονομαστικός κατάλογος Νομού Αττικής και Βοιωτίας (είναι με όλες τις επαρχίες της Στερεάς
 Ο Γεώργιος .Δημητρίου, ερευνητής δημοσιογράφος έγραψε:
«ΔΙΑΤΑΓΜΑ
Περί ἐπαυξήσεως τῆς ἀμοιβῆς ἐπί τῇ συλλήψει ἤ τῷ φόνῳ τινῶν λῃστῶν.
ΓΕΩΡΓΙΟΣ Α’. ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ
Προτάσει τοῦ Ἡμετέρου ἐπί τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργοῦ, ἀπεφασίσαμεν καί διατάσσομεν.
Αὐξάνονται αἱ προσδιωρισμέναι χρηματικαί ἀμοιβαί ἐπί μέν τῇ συλλήψει ἤ τῷ φόνῳ ἑκάστου τῶν ἐπικεκυρηγμένων λῃστῶν Νάκου Φίλου ἤ Τριανταφύλλου Ζυγογιάννη σκηνίτου, Κώνστα Καμάρα ἤ Καλαμπαλίκη ἐκ Γιαννιτσοῦς, Καραγιάννη Χ. Καραγιάννη ἤ Μπακογιάννη ἐκ Συγκρέλο τοῦ δήμου Καρπενησίων, Νικολάου Τσουμπρούκη ἐκ Βράχας τοῦ δήμου Κτημενίων, Κώστα Ντουλαβέρη ἤ Τσιότου, ἐκ τοῦ χωρίου Ἑρκίστας τοῦ δήμου Καρπενησίων, Σπυρ. Καστάνη ἐκ Λάσπης τοῦ δήμου Καρπενησίων καί Γεωργίου Καραλή ἐκ τοῦ δήμου Θέρμου εις δραχμάς δισχιλίας, ἐπί δέ τῇ ἀποτελεσματικῇ καταδείξει τῆς φωλεᾶς ἑκάστου αὐτῶν εἰς δραχμάς χιλίας.
Εἰς τόν συλλαβόντα, προσαγαγόντα ἐνώπιον τῶν ἀρμοδίων ἀρχῶν, ἤ φονεύσαντα τινά ἤ τινάς τῶν ληστῶν τούτων, ἄνευ τῆς συμπράξεως δημοσίας δυνάμεως, δίδονται ἀμφότερα τά ποσά τῆς ἀμοιβής ἐπί τε τῇ καταδείξει καί τῇ συλλήψει, ἤ τῷ φόνῳ.
Ὁ Ἡμέτερος ἐπί τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργός θέλει δημοσιεύσει καί ἐκτελέσει τό παρόν Διάταγμα.
Ἐν Ἀθήναις τῇ 16 Μαρτίου 1871.

Αρέσει σε %d bloggers: