Παλιες αναρτήσεις

ΑΡΧΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ

Γαλβανίτσα ή Γλαβανίτσα ή Γκλαβανίτσα
Ετυμολογία της λέξης: Λαβανίτσα= λάβα= ρευστή ύλη από τα έγκατα της γης ή Μικρολίβαδο = μικρό λιβάδι.( Μ Σταματελάτος)
Ο Ι. Βορτσέλας στο βιβλίο του «Φθιώτις» Αθήνα 1907 στη σελίδα 39-44 για το βουνό της Λαβανίτσας γράφει:
«Από την οροσειρά της Όθρυς με την ονομασία Γλαβανίτσα* εκκρίνονται και τα θερμά νερά των ιαματικών πηγών των Λουτρών Πλατύστομου …………. Εκεί δε ένθα το λεκανοπέδιον τούτο διασχίζεται εις δύο υπό του από της υπερκείμενης Γαλβανίτσης2 καταρρέοντος ρύακος εκ Β προς Ν ρέοντος, και ουχί πολύ απέχοντος από της ρηθείσης θερμής πηγής, αναβρύει παρά την αριστεράν του ρύακος τούτου όχθην παρά τας ρίζας δύο βαθύσκιων και υψίκορφων πλατάνων η ψυχρά ιαματική του Πλατύστομου πηγή»…\*Λαβανίτσα ή Καραούλι, το δυτικότερο τμήμα της οροσειράς Όθρυς που ενώνεται με το Τυμφρηστό
Η θερμή πηγή 33,6ο Κ, χαρακτηρίζεται ως αλκαλική θειοπηγή χωρίς οσμή.
Ενώ η ψυχρή (υπόθερμος) νεροπηγή 25,5ο Κ, έχει οσμή υδρόθειου και χαρακτηριστική γεύση. Οι δε πέτρες γύρω από τον πυθμένα του ρέματος Γαλβανίζονται ή Γλαβανίζονται ( επιχρίονται) ανοικτό-φαιόχρωμες. Πιθανότερη προέλευση της λέξης της Λαβανίτσα, από το Γλαβανίτσα ή Γαλβανίτσα από παραφθορά στο πέρασμα του χρόνου

Προεπαναστατικός οικισμός
Η Λαβανίτσα, (Γλαβανίτσα ή Γαλαβανίτσα) προεπαναστατικός οικισμός, βρισκόταν μόλις 150 περίπου μέτρα κάτω από την κορυφή του όρους Γλαβανίτσα (Καραούλι. ύψος 1000 μ) βρίσκεται:
Δυτικά του Πλατύστομου και της Γιαννιτσούς, βόρεια της Τσούκας, ανατολικά του Ροβολιαρίου και νότια της Π. Γιαννιτσούς. Από εδώ η θέα προς τον Φθιωτικό κάμπο είναι εξαίσια και μαγευτική. Το μάτι φθάνει μέχρι τον ορίζοντα του Μαλιακού κόλπου.
Η Λαβανίτσα επιλέχθηκε ως ιστοσελίδα, γιατί σαν προεπαναστατικός οικισμός έχει την ύπαρξή της πριν από τον 16ο αιώνα και διατηρήθηκε μέχρι το 1836, αλλά και μεταγενέστερα.
Τη Λαβανίτσα, όπως θα δούμε, πολλοί ερευνητές, της προ-επαναστατικής και μετά-επαναστατικής περιόδου του 1821 την ταυτίζουν με την Γιαννιτσού. Είχε τρεις ενορίες.
Η πρόθεση της Ρεντίνας είναι η παλαιότερη αρχειακή αναφορά των αφιερωτών στην περιοχή στην οποία καταγράφονται 208 ονόματα από τη Γιαννιτσού. Τα ονόματα αυτά αναφέρονται στην εισήγηση του κ. Κώστα Σπανού που έγινε στο 1ο Συνέδριο Φθιωτικής Ιστορίας με τίτλο «Οι αφιερωτές της Γιαννιτσούς της πρώτης γραφής (1640 ci) στην πρόθεση της Μονής της Ρεντίνας» και δημοσιεύθηκαν στα πρακτικά του Συνεδρίου.
Ενώ στην ίδια πρόθεση και της ίδιας πρώτης γραφής μνημονεύονται τα ονόματα των αφιερωτών των οικισμών, όπως: Λαβανίτσας, Τοπόλου, Θέρμα, Λυτά και Καστρί, την ύπαρξη των οποίων δεν γνωρίζαμε, ότι αυτοί οι οικισμοί βρίσκονταν στο Γιαννιτσώτικο χώρο ή κάποιοι από αυτούς θεωρούνταν ως απροσδιόριστοι, (Τοπολου, Λυτά, Θέρμα και Καναπίτσα).
Ο Γιώργος Δημητρίου είχε δημοσιεύσει κάποιους από αυτούς τους οικισμούς ή τους είχε ως απροσδιόριστους
Ο Πουκεβίλ, (Γάλλος πρόξενος στον Άλλη πασά) στο βιβλίο του « Ταξίδια στην Ελλάδα» τόμος (Στερεά Ελλάδα Αττική Κόρινθος) με τις περιηγήσεις του κατά την διάρκεια της τουρκοκρατίας τοποθετεί τη Λαβανίτσα ως εξής: «Λαβανίτσα» στο τμήμα «Πολιτοχώρια» του κτηματολογίου Πατρατζίκ με 10 σπίτια. Μερικοί την ταυτίζουν με την σημερινή Ν. Γιαννιτσού.
Από τα Φθιωτικά Χρονικά, Λαμία 2006, στο πόνημα του Γιώργου Δημητρίου με τίτλο «Πόλεις, Κωμοπόλεις, Χωριά και Οικισμοί στη Φθιώτιδα» (13ος -20ος αι) μεταξύ άλλων διαβάζουμε:
Α/α 125. Γλαβανίτσα φθ: Διαλυμένος οικισμός Β. του Πλατύστομου που υπήρχε μέχρι το 1834. Βρισκόταν στην περιοχή ανάμεσα σε Τσούκα- Πλατύστομου και Ν. Γιαννιτσού. Αναφέρεται στην πρόθεση της Ρεντίνας. . Α/α 372 Νέα Γιαννιτσού Φθ:(Γιαννιτσώτικα Καλύβια), Λέγεται και «Γιαννιτσού ή Γιαννίτσι». Πολλοί την ταυτίζουν με την Γκλαβανίτζα.
. Η Λαβανίτσα με βάση το υπό αριθμό 2015 στις 18/1/1850 συμβόλαιο υπενοικιάσεως προσόδων του Δημοσίου, το οποίο συντάχθηκε από το συμβολαιογράφο Λαμίας Αλέξανδρο Χατσίσκο, φαίνεται καθαρά, πως και την παραπάνω ημερομηνία εισέφερε στο Ελληνικό κράτος φόρους, αφού οι δυο συμπατριώτες μας, ο Γεώργιος Τσιάκας και Κώστας Κούτσικος, γεωργοϊδιοκτήτες, κάτοικοι Γιαννιτσούς, υπενοικίασαν από τον Δημήτριο Μακρή, κάτοικο Λαμίας τας προσόδους του Δημοσίου των χωρίων Πλατυστόμου, Γιαννιτσούς με Λαβανίτσας.
. Η Λαβανίτσα, το Τοπόλου ή Τοπόλ σαν παληοχώρι, τα Θέρμα, το Καστράκι ή Καστρί ή τα Καλύβια της Αγίας Τριάδας,(όλοι προεπαναστατικοί οικισμοί στο χώρο της Γιαννιτσούς). Στα πρώτα χρόνια της οργάνωσης του Ελληνικού Κράτους, με νόμο του Καποδίστρια (Καποδιστριακοί δήμοι) περί δήμων και κοινοτήτων, υπαχθήκανε στο Δήμο Μακρακώμης με την ονομασία «Γιανιτσώτικα Καλύβια» μετέπειτα ως Νέα Γιαννιτσού, στη συνέχεια με το Ν. Δ 795/1971 ΦΕΚ/ 1τΑ ονομάσθηκε πλέον Γιαννιτσού
. Η Λαβανίτσα με το εκκλησάκι του Αγίου Παντελεήμονα, τα απομεινάρια της Αγίας Παρασκευής (κοιμητήριο) στην κορυφή του λόφου και τον ανύπαρκτο σήμερα ναό της Παναγίας που βρίσκονται εκεί, μας θυμίζουν την μακραίωνη ιστορία της.
. Σήμερα είναι, ένα από τα πολλά τοπωνύμια του χωριού και ζωογόνος πηγή του, αφού το νερό της έρχεται σε αυτό, από πηγές της Γούρας, που βρίσκονται στο χώρο της, 150 μόλις μέτρα μακρύτερα από το εκκλησάκι του Αγίου Παντελεήμονα.
Οι σελίδες που γράφονται εδώ, είναι μόνο μικρό μέρος από την ιστορία του χωριού της Γιαννιτσούς

Γιαννιτσώτες αγωνιστές του 21 και διεκδικήσεις αυτών
Τα στοιχεία που υπάρχουν σήμερα στην κατοχή μας, για το χωριό της Γιαννιτσούς είναι αρκετά και σημαντικά, αλλά δεν είναι ικανοποιητικά.
Η Γιαννιτσού, παλαιά και νέα, όχι μόνο δεν έμειναν αμέτοχες στον ξεσηκωμό του 1821, αλλά η συμμετοχή των παλικαριών τους ήταν καθολική και πολέμησαν σε όλα τα μέρη της επαναστατημένης Ελλάδας.
Από την πατρώα τους γη τη Ρούμελη, στο Καρπενήσι, στο Κρεμμύδι, στο Μεσολόγγι, στο Παλαιόκαστρο και στο Νεόκαστρο του Ναυαρίνου και μέχρι το Ρίβιο, την Αράχωβα, τη Θήβα, τη Λειβαδιά και την Αθήνα. Παντού έδωσαν το «παρών» για την πατρίδα. Τα ονόματα των αγωνιστών του χωριού που βρίσκονται καταχωρισμένα στο κεφάλαιο «Γιαννιτσώτες αγωνιστές στη Μεγάλη επανάσταση του 21», αναφέρονται: 153 γηγενείς και 31 Ασπροποταμίτες (ίσως προκύψουν και άλλοι από τα νέα στοιχεία που συγκεντρώθηκαν) που δήλωναν κάτοικοι Γιαννιτσούς.
. Ο Κώστας Καρυαμπάς σε μια επιστολή του προς τον Βασιλιά Όθωνα, μεταξύ άλλων αναφέρει, ότι κατάγεται από την παλαιά Γιαννιτσού και είναι κάτοικος της νεοσυσταθείσης Ν. Γιαννιτσούς, έχει πολυμελή οικογένεια, είναι χωλός από το αριστερό χέρι, από τραύματα που απέκτησε στις μάχες και ζητούσε να εξοφληθεί το φαλαγγιτικό γραμμάτιο των τριών χιλιάδων σε χωράφια στο Πλατύστομο, που έλαβε ως ανταμοιβή, για τις υπηρεσίες του προς την πατρίδα. Το ίδιο ισχύει και για το Γιαννιτσώτη. Επίσης ο Κ. Καρυαμπάς με άλλη επιστολή διαμαρτύρεται γιατί του στάλθηκε χάλκινο αριστείο και όχι ασημένιο, όπως το δικαιούταν σαν αξιωματικός.
Υπάρχει επίσης πολυσέλιδη αλληλογραφία του Κώστα Χατζή ή Τρίγκου με το Δήμο Μακρακώμης, για να ενεργήσει ο δήμος προς τη Γραμματεία επί των Στρατιωτικών στην απονομή αριστείου του, για συμμετοχή του στον αγώνα του 1821. Το πιστοποιητικό του αναφέρει μια σειρά από μάχες σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας που έλαβε μέρος.
Επιστολή διαμαρτυρίας για διεκδίκηση αριστείου υπάρχει επίσης και του Αθανασίου Τσικαρδώνη από τη Γιαννιτσού Αγράφων διαμένοντος στο Πλατύστομο, καθώς και του Αθανασίου Αυλόγητου (Καμάρα) κ.α
. Από τον Φ. Αριστείων 281 ΓΑΚ 141,148 και 160, με ημερομηνία 6/13 Μαρτίου 1844 το Υπ. Στρατιωτικών απονέμει, ως ανταμοιβή, το Αργυρό αριστείο στους: Κώστα Καρυαμπά, Κώστα Καραγκούνη, Δημήτριο Κατσαδούρο και Ιωάννη Καλτσά ως προύχοντες του Χωριού και επειδή έλαβαν μέρος ενεργητικό στις μάχες του αγώνα, ως επικεφαλής των συγχωριανών τους.

Μάχες – Στρατώνες – το πρώτο υμίυπαίθριο Νοσοκομείο ΕΕΣ
Στο χώρο της Γιαννιτσούς την περίοδο 1821-1833, αλλά και μετέπειτα, έγιναν πολλές μάχες. Κυριότερες από αυτές ήταν:
. Η μάχη του 1821 για την οποία θα διαβάσουμε πιο κάτω.
. Η μάχη του 1823 όταν ο Τζελαλεδί μπέης περνώντας από εκεί προς ενίσχυση του Μεσολογγίου, βρήκε αντίσταση, προέβη σε καταστροφές και την κατέκαυσε. (Δ. Δεληγιάννης).
. Η μάχη του 1824, όταν τα ελληνικά στρατεύματα πήραν εντολή να κάψουν την Π. Γιαννιτσού, γιατί οι Τούρκοι είχαν πάντα στρατό εκεί.
. Η μάχη του 1826, όταν στη Ρούμελη, αλλά και σε όλη την επαναστατημένη Ελλάδα τα πάντα είχαν νεκρώσει και ο αγώνας ψυχορραγούσε, τότε είναι που η προσωρινή κυβέρνηση όρισε Αρχιστράτηγο τον Γ. Καραϊσκάκη, παρά τη λυσσώδη αντίδραση από κάποιους, λόγω αντιζηλίας. Με την εκστρατεία του Καραϊσκάκη, ο αγώνας αναζωπυρώθηκε και μαζί ξαναζωντάνεψαν και τα περάσματα της Όθρυος. Τότε είναι που σκοτώθηκε στη μάχη της Γιαννιτσούς και ο Ιω. Καρύτσας, από την Καρύτσα Ευρυτανίας.
Η μεγάλη μάχη του 1821(αποτελεί ξεχωριστό κεφάλαιο). Έγινε, όταν οι ευρυτάνες οπλαρχηγοί (Γιολδασαίοι), με προεξάρχοντα τον Κώστα Βελή, νίκησαν τους Τούρκους στην Κονιαρόβρυση της Ρεντίνας και θέλησαν να ενισχύσουν τους Ρουμελιώτες συντρόφους τους. Τότε συγκρούσθηκαν με τα στρατεύματα του Δράμαλη Πασά, ο οποίος είχε στρατοπεδεύσει στο Δομοκό κλείνοντας τα περάσματα, από και προς την Θεσσαλία. Οι Ρουμελιώτες αγωνιστές, για δικούς τους λόγους, διεκδικούσαν αυτά τα περάσματα και γι αυτό ο Ανδρούτσος Σιαφάκας από την Αρτοτίνα, επιτέθηκε με τα παλικάρια του στους Τουρκους της Π. Γιαννιτσούς και πολλοί από τους Ευρυτάνες, που βρίσκονταν στην περιοχή της Κόνιαρης έσπευσαν τότε σε βοήθειά του. Οι πιο πολλοί από τους αγωνιστές που πήραν μέρος στη μάχη αυτή της Γιαννιτσούς, ήταν από τα χωριά της Φθιώτιδας, της Ευρυτανίας και Φωκίδας, Η πληθώρα των πιστοποιητικών εκδουλεύσεων (189)που βρίσκονται στα χέρια μας το επιβεβαιώνουν, ήτοι από τα χωριά Ευρυτανίας: Καρπενήσι, Αραχωβίτσα. Δομίνστα, Κρίκελο, Καρύτσα, Μεγάλο χωριό, Τέρνο.
Από χωριά Φθώτιδας: Υπάτη, Μαυρίλο, Μάκρυση, Λιανοκλάδι, Αμούρι, Καστανιά, Φτέρη. Κλωνί, Νεοχώρι, Βαρμπόπη, Πουγκάκια, Περίλεπτο, Σέλιανη, Παλαιόκαστρο, Αρχάνι, Γδαρμέμη Ράχη, Γιαννιτσού κ. α.
Φωκίδας: Αρτοτίνα και Άγιος Δημήτριος Ναυπακτίας
Μεγάλή ήταν επίσης η μάχη του 1833. Αφορμή δόθηκε τότε από τους Τούρκους, οι οποίοι αρνούνταν να εφαρμόσουν τις συμφωνίες που υπέγραψαν για την αναγνώριση των συνόρων στο φρύδι της Όθρης και με τις επιδρομές τους καταδυνάστευαν τους κατοίκους της οροθετικής γραμμής.
Γι’ αυτό δόθηκε εντολή για κατάληψη αυτών των εδαφών με το παρακάτω Β.Δ «περί καταλήψεως Αττικής, Φθιώτιδας, Ευβοίας, και λοιπών μερών κατά την οροθετική γραμμήν» Φ.Ε.Κ 2/22-2-1833 και στη συνέχεια η Ελληνική Κυβέρνηση ίδρυσε μεθοριακούς σταθμούς, μέσα στα όρια του Νομού εις: Στόμιο, Σούρπη, Κλίνοβο και Άγιο Ιωάννη.
Επίσης Καλύβες αναλόγως των αναγκών εις: Ροσούλη, Μπομποκα, Λούντζα και Αρκοδοπούρνι.
Στρατώνες εις: Δρίστυλα, Σάββα Βρύση, Σάββα χωριό, Μονή Αντινισας μέσα, Αγά, χωρίον Δερβέν Φούρκα, Δερβέν Καρυά, Κούρνοβο, Μοχλούκα, Δραμπάλα, Γιαννιντζού, Φτελιά, Ροβολιάρι, και Καλύβα εις Λάπατα. (Υπάρχει ακόμα υλικό προς διερεύνηση).
Υπάρχουν στα χέρια μας τέσσαρες συμβολαιογραφικές πράξεις, ανάθεσης επισκευής και συντήρησης των στρατώνων αυτών σε διάφορους εργολάβους, που έχουν συνταχθεί από τους Συμβολαιογράφους Λαμίας, Αλέξανδρο Χατσίσκο και Θεόδωρο Δυοβουνιώτη, των ετών 1853,1854 και 1862, 1863 αντίστοιχα και περιλαμβάνουν κατά καιρούς, όλες τις παραπάνω στρατώνες που βρίσκονται στις αναφερόμενες θέσεις, όπως και αυτή της Βαρυμπόπης.
Σημαντικό ήταν το Τελωνείο της Γιαννιτσούς, το οποίο ιδρύθηκε με το ίδιο διάταγμα του 1833, καθώς και το υγειονομείο,
Στη Γιαννιτσού λειτούργησε το πρώτο υπαίθριο νοσοκομείο του ΕΕΣ, για τις ανάγκες των μεθορίων και κυρίως για τις ανάγκες της θετταλό-μαγνησιακής επανάστασης, το 1878. Έχουμε ονόματα γιατρών και επιστολές-μαρτυρίες τραυματισθέντων στρατιωτών, που θεραπεύτηκαν στο Νοσοκομείο της Γιαννιτσούς. Γιατρός του Νοσοκομείου ήταν ο Αίσωπος
Διοικητική υπαγωγή- εξέλιξη
. Με τη συνθήκη του Λονδίνου του 1833 και την οριστική αναγνώριση των ορίων του νεοσύστατου κράτους της Ελλάδας στο φρύδι της Όθρης, δόθηκε το δικαίωμα στους κατοίκους των όμορων περιοχών να μεταναστεύσουν προς όποια περιοχή ήθελαν, «ένθεν κακείθεν». Πολλοί κάτοικοι της Παλαιάς Γιαννιτσούς και κυρίως αυτοί που είχαν τις περιουσίες των προς τη σημερινή Γιαννιτσού, αλλά και Ασπροποταμίτες πέρασαν προς την Φθιώτιδα. Οι περισσότεροι από αυτούς (Ασπροποταμίτες) εγκαταστάθηκαν στον Φθιωτικό χώρο και στα διάσπαρτα καλύβια της Γιαννιτσούς και όλοι μαζί ιδρύουν ένα πολυπληθέστατο χωριό, με την ονομασία Γιαννιτσώτικα Καλύβια. Τα Γιαννιτσώτικα Καλύβια, με τις αποφάσεις οργάνωσης του κράτους σε δήμους, όπως γράφεται και παραπάνω, μαζί με άλλα 10 χωριά: Βαρυμπόπη, Τσούκα, Λιτόσελο, Σκόρλια, Ροβολιάρι, Πλατύστομο, Θραψιμιώτικα Καλύβια, Βίτολη αποτέλεσαν το Δήμο Μακρακώμης και οι κάτοικοι του ονομάσθηκαν Μακρακωμίτες.
Ο νόμος της 27-12-1833(ΦΕΚ3/10/1834, αποτέλεσε τη βάση για την αυτοδιοικητική οργάνωση του τότε νεοσύστατου ελληνικού κράτους (Καποδιστρικοί δήμοι)
Το άρθρο 1 όριζε ότι: «Όλο το Βασίλειο της Ελλάδος θέλει διαιρεθεί σε δήμους, εκάστου δε δήμου θέλει προσδιορισθεί η περιοχή……» Με τον ίδιο νόμο άρθρο 4 όριζε ότι «….παν χωρίον έχον τουλάχιστον 300 κατοίκους δύναται να σχηματίσει ιδίαν δημοτική αρχήν». Σύμφωνα με τον ίδιο νόμο χωριά που τα σπίτια τους ή τα καλύβια τους ή και οι μύλοι τους ήταν σε διάφορα σημεία κτισμένα έπρεπε να ενωθούν μεταξύ τους σε δήμο.
. Η Γιαννιτσού ή τα Γιαννιτσώτικα καλύβια σε μια απογραφή του 1835 που υπάρχει στα χέρια μας είχε 117 οικογένειες με 503 κατοίκους, ενώ ο Δήμος Μακρακώμης με τα υπόλόιπα χωριά μόλις έφθανε τους 1535 κατοίκους.
Πιθανολογείται ότι το χωριό συνενώθηκε και πήρε την τελική του μορφή και ονομασία κοντά στο 1843, άλλωστε αυτό το μαρτυρούν και οι ημερομηνίες στις πέτρες των λιθόκτιστων σπιτιών, αλλά και τα πωλητήρια συμβόλαια που υπάρχουν στην κατοχή μας, πριν από το 1850, αναφέρουν την καταγωγή των κατοίκων από τα «Γιαννιτζώτικα Καλύβια».

Εκλογικά- Εκκλησιές-Ιερείς-Γάμοι
. Υπάρχουν επίσης στα χέρια μας χειρόγραφοι εκλογικοί κατάλογοι του 1843. Αυτές είναι οι πρώτες επίσημες εκλογές του Ελληνικού κράτους, για την εκλογή αντιπροσώπων-εκλεκτόρων, που θα μετείχαν στη σύγκληση της Εθνικής Συνέλευσης, με σκοπό την εκλογή των πληρεξουσίων, που θα μετείχαν στη σύνταξη του Συντάγματος. Οι εκλογές αυτές διεξήχθησαν με βάση το νόμο του Καποδίστρια του 1829, δηλαδή με «έμμεση και καθολική ψηφοφορία του άρρενος πληθυσμού, άνω των 25 ετών». Όπως είναι γνωστό το Σύνταγμα παραχωρήθηκε από τον Όθωνα προς τον ελληνικό λαό, ύστερα από την περικύκλωση των ανακτόρων στις 3 Σεπτεμβρίου 1843 από την στρατιωτική φρουρά του Στρατηγού Καλλέργη και τη βοήθεια του λαού με καθολικό αίτημα.
Στον εκλογικό κατάλογο του χωριού είναι καταχωρημένα 120 ονόματα συμπατριωτών μας. Τη δεύτερη μέρα της εκλογής, κάποιοι διαφώνησαν με τον τότε πάρεδρο, Αναγνώστη Κουτζολέλο* και φτιάχνουν δική τους ομάδα, για εκλογή δικών των πληρεξουσίων με προεδρεύοντα τον πάρεδρο Γεώργιο Καραγκούνη από το Καστρί «Αγία Τριάδα ή Χουχου», όπως αναφέρεται. Η εκλογή απ’ ότι φαίνεται διεξαγόταν ημέρα Κυριακή για να δίνεται και ο παρακάτω αναφερόμενος όρκος, μετά την λειτουργία, μέσα στην εκκλησία επί του ιερού βήματος και ενώπιον του ιερέα και του προεδρεύοντος παρέδρου.
. Αυτό που ακολουθεί είναι ένα μέρος μόνο, ενός από τα δύο έγγραφα, που στάλθηκαν στην Εθνοσυνέλευση από τους παρέδρους του χωριού• τα έγγραφα φέρουν τις υπογραφές όλων των συμμετεχόντων στην ψηφοφορία:
Σήμερον την Τρίτην Οκτωβρίου του 1843 συνήλθαν οι κάτοικοι εις τον Ναόν τιμώμενο υπό το όνομα Σωτήρος στο να εκλέξουν τους εκ μέρους του χωρίου εκλογείς και αναγνωρισθέντος του προσαρτημένου καταλόγου των εχόντων δικαίωμα ψήφου τη συγκατάθεση των συνελθόντων κατά τους ορισμούς του άρθρου 4 και τον από 4 Μαρτίου 1829 περί εκλογής πληρεξουσίων ( ) συνταχθέντος υπό του ιερουργήσαντος ιερέως αναγνωρισθέντων δε την από 7 Σεπτεμβρίου ε. ε προς τους έλληνες Προκηρύξεως του Υπουργικού Συμβουλίου την από 7 του ιδίου μηνός εγκυκλίου του Υπουργικού Συμβουλίου προς τους Διοικητάς του Κράτους του υπό αρ. 10049 από 4 Μαρτίου 1829 περί συγκλήσεως την εθνικήν Συνέλευσιν ψηφίσματος του Ιω. Α Καποδίστρια πότε Κυβερνήτου της Ελλάδος την υπό την αυτήν ημερομηνία υπό αρ. 10050 περί εκλογής πληρεξουσίων ( ) και του υπό αρ.17 Νόμου περί εκλογής παραστατών και δοθέντος του κατά το αριθ. 5 των αυτών ο ( ) όρκον ως εξής¨ εν ονόμτι της Παναγίας και αδιαιρέτου Τριάδος, ορκίζομαι ενώπιον του θυσιαστηρίου του Θεού την αλήθειαν να μη δώσω την ψήφον μου, ούτε δια φιλίαν ούτε δια φόβον ζημίας, ούτε δι΄ ελπίδαν προσωπικού κέρδους, αλλά κατά την συνηδεισίν μου και χωρίς καμμίαν προσωποληψία.
Την ορκωμοσία την πραγματοποίησε ο ένας από τους τρεις εφημέριους της Γιαννιτσούς ό Αντωνίου Σακελλάριος. Γεννήθηκε το 1765
. Όπως αντιλαμβάνεται ο αναγνώστης, την περίοδο εκείνη η Εκκλησία μας δεν ήταν ο Άγιος Ιωάννης ο Θεολόγος, αλλά η εκκλησία του Σωτήρος. Για το όνομα της εκκλησίας υπάρχουν και δύο διαθήκες συμπατριωτών πριν από 1852 και αναφέρουν για τους διαθέτες ότι είναι της ενορίας του Σωτήρος. Το όνομα της εκκλησίας ως Άγιος Ιωάννης Θεολόγος συναντάται στα έγγραφα γύρω ή μετά το 1854 , όπου την εποχή αυτή υπάρχει και έγγραφο-συμβόλαιο αγοράς από την εκκλησία του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου, του 1/3 του ερειπίου μύλου της Ρούζιας,, από κάτοικο Γιαννιτσούς ονόματι Δήμου Αλέξιος ή Αλέξης Δήμου και τα χρήματα τα πλήρωσε εκ μέρους της εκκλησίας ο τότε επίτροπος Ιωάννης Μαργαρίτης.
Ιερείς της μετεπαναστατικής περιόδου, εκτός από τον παραπάνω αναφερόμενο Αντώνιο (Αντωνίου) Σακελλάριο, είναι και οι: Αθανάσιος Ιωάννου, γεννήθηκε στη Γιαννιτσού το 1767, Ιωάννης Κωνσταντίνου γεννήθηκε το 1758, ο Γεώργιος Κώνστα γεννήθηκε το 1775, ο οποίος πιθανολογείται ότι ήταν ιερομόναχος, επειδή φέρεται ως ανύπανδρος, εφημέριος Δημήτριος ( ) και ο Ιωάννης Ξενιώτης.

. Εκλογικοί κατάλογοι υπάρχουν επίσης, εκτός του 1843, του 1856, 1865, 1879, 1891 τόσο για το χωριό, όσο και για: Ασβέστη, Πλατύστομο, Τσούκα, Βαρυμπόπη, Μάκρυση, Γραμμένη, Αρχάνι, Σκόρλια, και για πολλά άλλα από τα γύρω χωριά. Οι κατάλογοι αυτοί μας δίνουν χρήσιμες πληροφορίας για τα παραδοσιακά ονόματα των κατοίκων αλλά και για τα επαγγέλματά τους, την ηλικία που είχαν στη συγκεκριμένη ημερομηνία καθώς και τα πατρώνυμα
. Υπάρχουν άδειες γάμου συμπατριωτών μας από το 1834 καθώς και τα ονόματα των ιερέων της εποχής
Ο Δημ. Νάτσιος «Φθιωτικά Χρονικά» 1997 σελίδα 52 με αύξοντα. αριθμό 14 για τις ενορίες και τους εφημέριους της Επισκοπής Ζητουνίου 1835 μεταξύ άλλων γράφει:
Το χωριό Γκλαβανίτσα( σημερινή Ν, Γιαννιτσού) λεγόταν και Γιαννιτσώτικα Καλύβια, είχε τρείς εφημερίους. ο κώδικας: «Όμοιον τούτου εδόθη προς τους πρεσβυτέρους Σακελλάριον Αντώνιον Κωνσταντίνου, Αθανασίου Ιωάννου και Ιωάννην Κωνσταντίνου δια την ενορίαν Γκλαβενίτζαν ήτοι Ν. Γιαννιτσού» Κώδικας 28 αριθ. πρωτοκόλλου 858/31 Δεκεμβρίου 1834.

Αντιδράσεις των κατοίκων για τη ληστεία
Υπάρχει επιστολή του 1849, που την υπογράφουν 100 περίπου συμπατριώτες μας, που στάλθηκε προς το Βασιλιά Όθωνα, με την παράκληση να μην καταργηθεί το μεταβατικό σώμα της Χωροφυλακής, λόγω της ησυχίας που έφερε αυτό το σώμα με την καταστολή της ληστείας εκείνη την συγκεκριμένη περίοδο.
. Υπάρχουν επίσης στοιχεία για τη ληστεία και πληθώρα καταλόγων της περιόδου από το 1865 μέχρι το 1870 και ονόματα ληστών καταγόμενων από το χωριό, αλλά και από άλλες περιοχές που έδρασαν στον Φθιωτικό χώρο και μάλιστα γύρω από την οροθετική γραμμή. Τα ονόματα αυτών, είναι καταχωρισμένα κατά Δήμους, καταγωγής των, όπως: Μακρακώμης, Σπερχειάδας, Τυμφρηστού, Ηρακλειωτών, Λαμίας, Φαλαρών, Πτελαιατών κ.ά Περιμένω κάποια περαιτέρω στοιχεία για ταυτοποίηση ορισμένων από αυτά και θα ανακοινωθούν σε εύθετο χρόνο.

Ονόματα γεωργών- Ιδιοκτησιακό – Αγοραπωλησίες
. ΟΙ ονομαστικοί κατάλογοι γεωργών του 1856 για όλη σχεδόν τη Φθιώτιδα και κυρίως για τον τότε Δήμο Μακρακώμης, αλλά και με όλα τα χωριά του κάθε Δήμου, περιλαμβανομένης και της Γιαννιτσούς, μας φανερώνουν: επάγγελμα, ηλικία, ιθαγενής ή πάροικος, έγγαμος ή άγαμος, πόσα μέλη έχει έκαστος και τέλος παρατηρήσεις.
. Χρήσιμες πληροφορίες μας δίνουν επίσης η πληθώρα των πωλητηρίων, δανειστικών, διαθηκών και προικοσυμφώνων συμβολαίων, που βρίσκονται στα χέρια μας, τα οποία πέραν από το ουσιαστικό κοινωνικό ενδιαφέρον που έχουν μας δείχνουν το πώς οργάνωναν τη ζωή τους οι παππούδες μας και μας φέρνουν στη θύμησή μας γνωστά και άγνωστα τοπωνύμια του χωριού μας.
. Το ιδιοκτησιακό καθεστώς των λιβαδιών, κτημάτων και μύλων παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον όχι τόσο για τα κτήματα του χωριού, όσο για τα γύρω χωριά, όπως: Πλατύστομο, Αρχάνι, Γραμμένη, Μάκρυση, Βαρυμπόπη, Αγά, Καστανιά, Παλαιοβράχα κ.ά. Για το Πλατύστομο υπάρχουν πολλά έγγραφα για την τύχη των κτημάτων του χωριού τους το επονομαζόμενο (Λιβάδι Πλατύστομου), καθώς και απορριπτικό έγγραφο της Γενικής Γραμματείας της Επικράτειας, για την αγορά των κτημάτων από τους κατοίκους, επειδή αυτά αγοράσθηκαν από το κράτος και έγιναν Εθνικά κτήματα.

Συνοικισμός στο Πλατύστομο- Γιαννιτσώτες της διασποράς
Ενδιαφέρον παρουσιάζουν όλα τα παραπάνω που μας φανερώνουν όχι μόνο την ιστορία του τόπου αλλά και την πληθώρα των ονομάτων που πέρασαν από το χωριό, τα οποία σήμερα για τους περισσοτέρους δεν λένε απολύτως τίποτα. Θα αναφερθώ μόνο σε λίγα από αυτά όπως, οι Καρυαμπαίοι, Δημήτριος και Κώστας, (ο Κώστας Καρυαμπάς διέθεσε την περιουσία του για τον αγώνα και είχε χωλό το ένα του χέρι από τραύμα που απέκτησε σε μάχη), ο Πατρώνης ή Πατρώνας, ο Λάρσας, ο Μπίκος και άλλοι που εγκαταστάθηκαν στο Πλατύστομο. Ο Απόστολος Γιαννιτσιώτης, οπλαρχηγός, έφθασε στον βαθμό του χιλίαρχου, ο οποίος μετά την επανάσταση εγκαταστάθηκε στο Πλατύστομο και το 1850 συναντάμε στη Λαμία τον απόγονό του Αθαν Γιαννιτσώτη. Ο Μπουργανός εγκαταστάθηκε στη Λαμία και ο γιος του Αθανάσιος Μπουργανός ήταν γιατρός της Λαμίας επί των ημερών μου. Ο Κώστας Σιώκης, από τους μεγάλους κτηματίες της Γιαννιτσούς, έφυγε για τη Μακρακώμη, καθώς και πολλά άλλα ονόματα, τα οποία διαδραμάτισαν δεσπόζοντα ρόλο και άφησαν ανεξίτηλο το πέρασμά τους
Θα αναφερθώ μόνο σε αυτούς που το όνομα είναι συνδεδεμένο με τις γνωστές μας τοποθεσίες του χωριού και που σήμερα δεν βρίσκονται στη ζωή, όπως οι οικογένειες: Χούχου, Καρλαμούτας, Πλασταράς, Τζαναίοι (Τζαναίϊκα) κ. ά
* Κουτζολέλος Αναγνώστης καθώς και ο αδελφός του Ζάχος, αγωνιστές του 1821, έχουν την καταγωγή τους από τον Ασπροπόταμο
Κειμήλια
. Έχουμε καταγραμμένα τα κειμήλια της εκκλησίας που αξίζουν τον κόπο της περιγραφής. Είναι χρέος όλων μας και κύρια των ιθυνόντων του χωριού, του Συλλόγου των απανταχού Γιαννιτσωτών, του Πολιτιστικού Συλλόγου να τα διαφυλάξουμε ως κόρη οφθαλμού. Αυτά είναι: Το τέμπλο, το ένα από τα δύο προσκυνητάρια, ο Δεσποτικός θρόνος, ο άμβωνας και τα Ευαγγέλια.
. Το τέμπλο φιλοτεχνήθηκε από Ηπειρώτες τεχνίτες, που τα ονόματα και η ημερομηνία είναι χαραγμένα πάνω από τη δεξιά και αριστερή βοηθητική θύρα του ιερού και γράφει: Αποπερατώθηκε Σκαλιστικά, εργασία παρετων:Κων/νου Μητσώρου, Γεωργίου Μηλιώτου και Κων/νου Καισαρώτη και η ημερομηνία αντίστοιχα 1883/ 20 Σεπτεμβρίου

Αξιόλογο επίσης μνημείο είναι:
Το σπίτι του Γιωτόπουλου, χρίστηκε το 1887 από τον λοχαγό πεζικού Θεόδωρο Κουσουλάκο, διοικητή του λόχου που έδρευε στη μεθόριο Γιαννιτσούς και μετά πέρασε στα χέρια του Παρνασσού Γιωτόπουλου
Έχει τη δική του ιστορία. Από αυτό το σπίτι πέρασαν όλες οι διοικητικές υπηρεσίες: αστυνομικό τμήμα του χωριού, Άγγλοι, Ιταλοί, Γερμανοί και Ελασίτες
. Κάνω έκκληση προς τις Δημοτικές, και Κοινοτικές Αρχές του δήμου και κυρίως στους κληρονόμους του Παρνασσού Γιωτόπουλου, να συναινέσουν στην κήρυξη διατηρητέου αυτού του ιστορικού μνημείου του χωριού, το οποίο κάτω από την εγκατάλειψη θα καταρρεύσει.
Λίγα λόγια για την οικογένεια Παρνασσού Γιωτόπουλου
Ο Παρνασσός Γιωτόπουλος (1865- 1947) καταγόταν από την Υπάτη. Ήλθε στο χωριό ως δάσκαλος, αφού πρώτα πέρασε από τη Μάκρυση και τη Γραμμένη. Η παρουσία του στο χωριό υπήρξε αναμφισβήτητα καθοριστική και ουσιώδης.
Ο Βασίλης Ντρούκας γράφει: «Με τη βαθιά σκέψη, την πλήρη αντίληψη, το κύρος, τη θέλησή του και τη διδακτική πείρα και μόρφωση, προσέφερε στο χωριό μας έργο υψηλό, ευγενές, ωραίο αθόρυβο».
Ως ανήσυχο πνεύμα και καλός ρήτορας, έπαιρνε μέρος σε όλα τα διδασκαλικά και εκπαιδευτικά συνέδρια και ανέπτυσσε τις ιδέες του.
Έβγαλε σωστούς και άξιους μαθητές.
Είναι ο άνθρωπός που πρωτοστάτησε να έλθει το νερό στο χωριό από τη Λαβανίτσα-Γούρα.
Παντρεύτηκε την Ευθυμία Κουσουλάκου, κοπέλα λεπτή, όμορφη, ευγενική, με πλούσιο εσωτερικό και ψυχικό κόσμο, με άψογη συμπεριφορά.
Δημιούργησαν οικογένεια αξιοζήλευτη, τρία αγόρια και τρεις κόρες.
Ο πρώτος γιος Δημήτριος σπούδασε χημικός. Ο Μήτσος Γιωτόπουλος ως μαρξιστής, ανέπτυξε σπουδαία διεθνή κομμουνιστική δράση.
Ήλθε σε ρήξη με το ΚΚΣ και τον Τρότσκυ, ο οποίος τον χαρακτήρισε «αναρχικό». Έλαβε μέρος στην Ισπανική επανάσταση κατά του Φράγκου.
Για το Μ. Γ περισσότερες πληροφορίες : http://WWW.giannitsou.gr
Ο γιός του, Αλέξανδρος Γιωτόπουλος, βρίσκεται σήμερα στις φυλακές για τις ιδέες του και ως αρχηγός της ομάδας «17 Νοέμβρη»
Ο δεύτερος γιος του Π. Γιωτόπουκου, ο Γιάννης σπούδασε φυσικές επιστήμες, αλλά δεν πρόλαβε να χαρεί τη ζωή, γιατί έφυγε απ’ τη ζωή. Τραγικό πλήγμα για τους γονείς.
Ο τρίτος γιός του ο Θεόδωρος Γιωτόπουλος σπούδασε φυσικός καθηγητής και δίδαξε στο πρακτικό Λύκειο Λαμίας επί σειρά ετών• άριστος επιστήμων.